Golf (cũng gọi: côn cầu) là một môn thể thao dùng gậy đánh banh phổ biến, được nhiều người hâm mộ và theo dõi. Mục đích của trò chơi là dùng gậy đánh trái banh nhỏ từ một nơi, đánh cho đến khi banh lọt vào lỗ nhỏ ở nơi khác, trong cùng khoảng đất không theo luật cố định. Sau khi đánh cho banh lọt vào hết số lỗ quy định (thường là 18) thì tính hạng. Số lần đánh càng ít càng có hạng cao.

Xuất sứ
Môn chơi xuất phát từ thời La Mã và được người Scotland cải tiến vào thế kỷ XIV khi môn chơi này đã trở thành phổ biến. Dụng cụ để chơi golf gồm 1 cái gậy (Club) dài khoảng 1m, một trái bóng đặc bọc plastic đường kính khoảng 4cm.
VN là một trong những nước đầu tiên ở khu vực Đông Nam Á đi tiên phong trong việc xây dựng sân golf. Vào cuối thập niên 1920, Bảo Đại - vị vua cuối cùng của triều Nguyễn, đã cho xây dựng một sân golf trên 3 ngọn đồi nhìn xuống hồ Xuân Hương tại Đà Lạt, vùng đất thời đó được mệnh danh là "Hoàng triều cương hổ" (đất của nhà vua). Diện tích toàn khu vực sân golf chiếm khoản 65 hecta nhưng công trình chỉ được thiết kế dưới dạng sân golf 9 lỗ.
Chơi golf không chỉ là một hoạt động giải trí mà còn được coi là dấu hiệu thành đạt của các giới kinh doanh, các nhà hoạt động chính trị và ngoại giao.
- Tại Việt Nam: Phong trào chơi Golf bắt đầu phát triển từ những năm đầu thập kỷ 90. Năm 2005 lần đầu tiên UB Thể dục Thể thao đã thành lập đội tuyển Golf tham dự SEA Games 23 tại Philippines, điều này đánh dấu một giai đoạn mới của Golf tại Việt Nam
- Đặc trưng của môn golf là chỉ có các giải chuyên nghiệp dành cho các tay golf nhà nghề mới có tiền thưởng và thậm chí số tiền rất lớn. Còn các giải nghiệp dư, kể cả Sea Games, là những giải dành cho các VĐV Amateur thì không có tiền thưởng, hoặc nếu có thì cũng không quá 500 USD cho VĐV vô địch. Nếu VĐV nhận giải trên 500 USD sẽ mất quyền dự các giải nghiệp dư. Chính vì vậy, ở các giải golf nghiệp dư, thường BTC không thưởng tiền mà chỉ là cúp hoặc hiện vật có giá trị thấp. Tuy nhiên, ở các giải này thường có giải thưởng rất lớn, thậm chí cả chiếc xe hơi trị giá hàng tỷ đồng cho cú đánh hold in one (đánh một gậy đưa bóng vào lỗ).

NGUYÊN TẮC CHƠI GOLF:

Dùng gậy (club) đưa được trái bóng vào các lỗ đặt rải rác trên đường (fairway) với số lần xuất phát ít nhất. Sân golf tiêu chuẩn gồm 9 hoặc 18 lỗ (đường kính 10,8cm, sâu 10cm) khoảng cách giữa các lỗ trung bình từ 90 - 550m. Mỗi lỗ gôn được nhà thiết kế xác định theo đơn vị "par" hay là số lần xuất phát của một VĐV chuyên nghiệp để đưa được bóng vào lỗ. Để làm được điều này, người chơi golf dùng đến 14 loại gậy, đầu gậy được làm bằng thép tráng chrome (đánh số từ 1 - 9) hoặc gỗ (wood, đánh số từ 1 - 5) với bề dày khác nhau để sử dụng cho các địa hình và độ xa khác nhau.
Luật chơi

Luật chơi Golf rất phức tạp và được quy định cực kỳ chặt chẽ bằng luật golf, người chơi Golf cần đánh trái bóng của mình từ nơi xuất phát (tee box) đến khi nó rơi vào green. Mỗi lần chạm bóng được tính một điểm.Sau đó người chơi sẽ tiếp tục ở đường Golf tiếp theo.Một sân golf hoàn chỉnh có 18 đường, người chơi có thể chơi một vòng (18 đường ) hay nữa vòng (9 đường) hoặc 2 vòng (36 đường).Sau ki kết thúc cuộc chơi, người chơi tính tổng số điểm có được, ai ít điểm nhất thì thắng.

Một đường Golf gồm các thành phần sau:

• Tee box - dùng để xuất phát.
• Fair way - đường bóng lăn.
• Bunkers - những hố cát
• Rough - những vùng chướng ngại vật như đất cứng, cỏ dại, bụi rậm v.v...
• Lake - ao hồ ( như một trong các chướng ngại vật).
• Green - vùng trồng cỏ đặc biệt trên đó có lỗ golf để kết thúc đường golf đó và được cắm cờ để định hướng.

Vì cách chơi đơn giản nên luật chơi hết sức chặt chẽ và đều nhằm mục đích làm tăng điểm của người chơi. Và cấu trúc của sân golf cũng nhằm vào điều đó, tất cả các bụi cây, đồi núi, ao hồ đều được thiết kế đúng vào tầm banh rơi để người chơi phạm lỗi (tuỳ theo lỗi mà phạt từ 1 – 3 điểm hay quay về nơi xuất phát v.v...).

THUẬT NGỮ:
Par: Par được ra đời từ định nghĩa ''cổ phiếu có thể lớn hơn giá trị hợp lý hay giá trị bình quân hoặc giá trị tiêu chuẩn (Par)". Par được đề cập đến đầu tiên vào năm 1870 bởi ký giả tạp chí Golf có tên A.H Dolman.
Dolman đã hỏi phải làm thế nào để thắng được 2 tay Golf chuyên nghiệp là David và Anderson nếu đánh 12 lỗ ở Prestwick, phía Tây Nam vùng duyên hải Scotland. Sau khi có người nói để đánh hoàn thiện phải kết thúc 12 lỗ trong 49 gậy. Dolman đã gọi sõ gậy đó là Par và người ta nói rằng Par xuất hiện từ khi đó.
Ngày nay, mỗi lỗ golf được nhà thiết kế xác định theo đơn vị Par - hay là số lần xuất phát của một vận động viên chuyên nghiệp để đưa được bóng vào lỗ.
Một sân Golf thường được chia làm 12 khu vực đánh rất rộng, mỗi khu vực sẽ có một lỗ (nên thường gọi tắt là sân 12 lỗ). Ngoài ra còn có sân 9, 14, 18 và 36 lỗ.
Kết hợp Par của tất cả các lỗ gọi là Par đối với sân. Ví dụ, với sân 12 lỗ thì Par ''chuẩn'' sẽ là 49. Tức là cần 49 lần đánh để hoàn thành một vòng sân này.
Còn nếu tính riêng cho một lỗ, Par sẽ được chia theo diện tích của sân. Par được tính cụ thể như sau:
- Với lỗ ở khu vực có khoảng cách đánh 229 mét hoặc nhỏ hơn đối với nam, 192 mét hoặc nhỏ hơn đối với nữ thì Par là 3. (3 lần đánh để hoàn thành lỗ).
- Với lỗ ở khu vực có khoảng cách đánh từ 230 đến 434 mét đối với nam, từ 193 đến 366 mét đối với nữ thì Par là 4.
- Với lỗ ở khu vực có khoảng cách đánh từ 435 mét trở nên đối với nam, 367 mét trở nên đối với nữ thì Par là 5.
- Đối với nữ, Par sẽ là 6 nếu lỗ đánh ở khu vực có khoảng cách đánh từ 527 mét trở lên.
Thông thường, ở lỗ Par 3, một tay Golf có thể đánh một gậy trúng lỗ. Điều này có nghĩa là đánh bóng từ vị trí Tee (điểm xuất phát đầu tiên) rơi luôn vào rọ của lỗ với đường kính 10,8 cm, sâu 10 cm.
''Birdie - Chim non'', ''Eagle - Diều hâu'' và ''Albutros - Đại bàng''
Par là số lần xuất phát của một vận động viên chuyên nghiệp để đưa được bóng vào lỗ (lỗ có Par 4 tức là cần 4 lần đánh để kết thúc bóng vào đúng lỗ).
Nếu sử dụng ít hơn Par 1 gậy thì thành tích đó được gọi là Birdie – Chim non (ví dụ, lỗ có Par là 5 mà bạn chỉ đánh có 4 gậy mà bóng đã trúng lỗ).
Trong trường hợp ''siêu'' hơn, đánh ít hơn Par hẳn 2 gậy thì thành tích được gọi là Eagle (Diều hâu).
Nếu đánh ít hơn hẳn Par những 3 gậy, sẽ được gọi là Double Eagle hay Albutros (Đại bàng).
Còn nếu đánh nhiều hơn Par 1 gậy thì thành tích đó là Bogey. Đánh quá 2 gậy thì là Double Bogey.

Nguồn gốc của cách gọi Birdie
Ở Mỹ, từ Bird (Chim) được dùng là một nghĩa tốt, xuất sắc, tài giỏi. Ví dụ nói “He is a bird man” thì có nghĩa là “He is a good man – Anh ấy là người tốt”. Do đó khi chơi tốt hơn điểm chuẩn (Par) 1 lần đánh thì người ta gọi là Bird Score.
Ở Anh lại có giả thuyết khác. Trong trò chơi ném đá vào hang thỏ của các mục đồng ở thời kỳ sơ khai của môn Golf, khi nhìn thấy ai dùng gậy gỗ vụt vào viên đá và viên đá đó bay lên rất đẹp rồi chui tọt vào hang thỏ, các mục đồng kêu lên: ''Hay tuyệt, y như có con chim quắp viên đá bỏ vào lỗ vậy''.
Và từ đó danh từ Birdie được sinh ra trong môn Golf.

Nguồn gốc cách gọi Bogey
Từ Bogey trong từ điển có nghĩa bóng là ''Hổ đến ăn thịt kìa'' hay ''Ma sắp đến đấy''. Nó ám chỉ sự sợ hãi một ai đó. Chính vì vậy, những tay Golf ở Anh đã sử dụng danh từ ''Bogey'' để chỉ một người chơi siêu nhất trong CLB Golf.
Nó có nghĩa là một tay Golf hoàn hảo không mắc sai lầm nào đến khi đánh hết một vòng sân. Bạn có thể hiểu Bogey theo nghĩa ''Anh ta thật siêu, ai nhìn thấy anh ta cũng phải khiếp sợ vì đánh không lại''.
Số điểm mà tay ''Bogey'' này đạt được cũng gọi là Bogey. Như vậy, về một khía cạnh nào đó, Par và Bogey có nghĩa tương đồng nhau, tức là số gậy chuẩn để đánh bóng vào lỗ. Đạt đến trình độ này thì người chơi phải ''tu luyện'' rất lâu.
Sau đó, khi du nhập sang Mỹ, Bogey lại không được ''chuộng'' bằng Par. Người Mỹ coi Par ''siêu'' hơn Bogey một chút. Đến năm 1946, Hiệp hội Golf Mỹ chính thức công nhận khái niệm Par là chuẩn nhất. Còn Bogey được dùng khi kém hơn Par 1 gậy.
Caddie
Là người hỗ trợ gần gũi nhất của người chơi Golf. Người ta nói rằng, Caddie có xuất xứ từ tiếng Pháp, có nghĩa là "Người thủ lĩnh nhỏ" và được phát âm theo tiếng Scotland.
Vào thế kỷ 16, ở Scotland người ta còn gọi con cái của những quý tộc Pháp đến Adenporo làm tuỳ tùng cho Nữ hoàng Mery bằng cái tên đó. Sau đó, cái tên này được dùng để chỉ những người làm công việc chở hàng thuê trong thành phô Adenporo. Đến thế kỷ 17 thì được dùng để chỉ những thiếu nữ mang gậy Golf cho các lãnh chúa hoặc quý tộc trong các cuộc chơi Golf. Nói chung, Caddie là người tư vấn, người hướng dẫn, người bạn và là người thầy có một không hai của người chơi Golf.
Theo quy định, Caddie được coi là người cùng phía với người chơi và họ cho lời khuyên nên chọn gậy nào và đánh như thế nào. Họ không trực tiếp chơi nhưng có vai trò như là huấn luyện viên.
Ngoài ra, Caddie còn có nghĩa là túi đựng bóng và gậy đánh Golf. Còn ở Việt Nam, danh từ này chủ yếu dùng để gọi nhân viên nhặt bóng làm việc tại các sân Golf.
Bunker
Chỉ hố cát, chỗ trũng hoặc chướng ngại vật. Thông thường những bunker được tạo ra bừng những hố cát, những vùng đất trũng, nhiều nơi bunker được trồng ngẫu nhiên bằng những lớp cỏ dày và tương đối rậm.

NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT:
- Sân Golf căn bản gồm có 18 lỗ . Tổng số 18 lỗ dài trung bình từ 5000 yards tới 7500 yards . Chiều dài của sân và mỗi lỗ không có luật cố định . hoàn toàn tuỳ thuộc vào ông architec của sân . Trong 18 lỗ đó gồm có lỗ 3 ,4 hoặc 5 stroke . Gọi là Par 3, Par 4, Par 5 hole . Trung bình mỗi sân có hai hoặc 3 lỗ par 3 , vài lỗ par 4, vài lỗ par 5 . Lỗ par 3 có thể từ 90 yards tới 250 yards . Par 4 từ 300 yards tới 490 yards . Par 5 : 480 yards tới 720 yards .
- Gọi một lỗ "par 3" có nghĩa người đánh khá giỏi rồi sẽ chỉ đánh 3 lần thôi để đánh banh vào lỗ. Khi anh ta làm được như vậy thì anh ta nói tôi Par lỗ đó . Thuật ngữ: up to par ( he's up to par for the task ) là ở Golf game mà ra . Nếu bạn mất 4 stroke cho lỗ "par 3" thì bạn Bogey lỗ đó (+1), 5 stroke: double bogey (+2), 6 troke: triple bogeỵ (+3). Nếu bạn mất 2 stroke cho par 3 thì gọi là Birdie (-1); 1 stroke là Eagle (-2 hay "Hole-in-one cho par 3") .
(..+3(tripple bogey),+2(double bogey),+1(Bogey) , PAR, -1(Birdie),-2(Eagle hay hole-in-one cho par 3)
- Một bộ gậy gồm có 14 gậy chia làm 3 nhóm: iron set. Driver set và Putter. Luật chỉ cho phép mang 14 club

• Iron set (gậy sắt ) gồm có 2 iron, 3 iron,4 iron... cho tới 9 iron cộng với iron-10,11,12 nhưng mà ba gậy này có tên khác gọi là Pitching Wedge; Loft wedge và Sand wedge . Số của Iron chỉ cho độ hướng dương (loft) của Iron đó . Iron số 9 có độ hướng dương( loft ) nhiều hơn số 8 khoảng 3 độ ( mặt của gậy 9 ngửa lên nhìn trời nhiều hơn là 8 Iron ). Khi bạn dùng cây số 9 mà đánh trái banh thì nó sẽ đi cao và ngắn hơn cây số 8.
• Driver set (còn gọi là Woods set vì hồi xưa cái đầu được làm bằng gỗ, bây giờ đa số làm bằng Titanium ) gồm có 3 cây ( #1 Driver (có loft từ 8 tới 12 độ. #3 Driver ( hay fair-way wood ) có Loft 12-13 độ , #5 (14-16 độ ) .
• Putter club: (Gậy đẩy, kí hiệu P Đánh bóng sệt, chỉ dùng để đẩy bóng trên đồì), rất ngắn và có 0 loft ( mặt club thẳng góc với mặt đất ) và chỉ dùng khi banh đã lên Green (khu đất xung quanh cái lỗ thì gọi là Green . Green có cỏ mỏng và mịn như nhung).

NHỮNG TAY GOLF NỮ TIÊU BIỂU:

1. Catherine Lacoste:
   1967: Lacoste trở thành tay golf nữ đầu tiên trên TG chiến thắng ở một giải nghiệp dư golf nữ Mỹ mở rộng.
2. Judy Rankin:
   Cô là tay golf nữ đầu tiên giành được giải thưởng 100000 USD sau khi vô địch mua giải 1976.
3. Kathy Withworth:
   Là tay golf nữ đầu tiên giành được con số 1 triệu đô la Mỹ trong sự nghiệp thi đấu của mình.
4. Beth Daniel:
   Trong vòng 12 tháng thi đấu tại giải golf nhà nghề Mỹ dành cho nữ (1981), Daniel đã giành được số tiền thưởng kỷ lục: 1 triệu đô Mỹ.
5. Pad Bradley:
   Là tay golf nữ đầu tiên chiến thắng tại 3 giải golf bán chuyên nghiệp và giành được số tiền 2 triệu đô trong năm 1986.
6. Michelle Wie:
   Xuất hiện năm 2002, Wie trở thành tay golf nữ nhỏ tuổi nhất TG (12 tuổi) thi đấu tại giải Takefuji Classic.
7. Annika Sorenstam:
   Tay golf nữ chuyên nghiệp đầu tiên trong 58 năm thi đấu tại giải golf nhà nghề Mỹ vào năm 2003.

Sandra Post:
Tay golf nữ trẻ nhất đoạt danh hiệu Glan Slam của Hiệp hội Golf nữ Thế giới LPGA (Ladies Professional Golf Association) Championship năm 1968 khi cô chỉ mới 20 tuổi

Thethao24h.vn