Muay Thái

Muay Thai (tiếng Thái: มวยไทย, phát âm như Mui Thái trong tiếng Việt) là một môn võ thuật cổ truyền đồng thời là một môn thể thao phổ thông của Thái Lan. Người phương Tây gọi môn này là quyền anh Thái (Thai boxing), tuy nhiên nó khác nhiều so với môn quyền anh của phương Tây. Môn thể thao này đã hiện diện từ năm 1500, với tên gọi là Muay Boran ( Ancient Boxing ) dưới triều đại quốc vương Naresuan, tất cả binh lính đều được rèn luyện võ thuật này, xem như điển hình trong cuộc chiến tay không chống trả với địch. Binh sĩ Xiêm La phải ôn luyện thực hành để tranh tài với nhau tại từng địa phương hay từng vùng. Không chỉ riêng Thái Lan mới có có Muay, ở mỗi quốc gia trong khu vực Châu Á cũng có Muay, thế nhưng ở mỗi quốc gia, tên gọi Muay có sự khác biệt. Nhưng cũng có nguồn cho rằng Muay Thai do Nai Khanomtom - một binh sĩ Xiêm La sáng lập khi bị bắt làm tù binhMiến Điện. Khi bi bắt, ông đã được yêu cầu giao đấu với 10 võ sĩ hàng đầu Miến Điện và ông đã thắng toàn bộ bằng cách sử dụng những chiêu thức được học trong quân đội. Người ta cho rằng đấy là trận đấu Tharshanning chính thức đầu tiên

I. Thông tin chung

• Khái niệm
  - Lịch sử Thái Lan ghi nhận Muay Thái bắt đầu được biết tới vào thế kỷ 15, 16.. Trong cuộc chiến tranh giữa Thái Lan và Miến Điện, một vị anh hùng của Thái Lan là Mai Khanom Tom khi bị bắt làm tù binh đã dùng tay không đánh thắng 12 địch thủ , trước sự chứng kiến của triều đình Miến Điện nên đã được trả tự do 
  - Muay Thai là môn võ thuật cổ truyền của người Thái Lan ra đời từ hơn 500 năm trước. Đây là môn võ đối kháng rất tự do, cho phép dùng khuỷu tay, đầu gối, chân, tay... nhưng không được sử dụng bất kỳ loại vũ khí nào. Bởi thế không có môn võ nào sánh được với Muay Thái về sự khốc liệt và lòng dũng cảm của các đấu sĩ. Lâu nay, Muay Thái chỉ thích hợp với nam giới và phát triển ở khoảng 50 nước trên thế giới. Trong những năm gần đây, cũng đã có nhiều bóng hồng xuất hiện trên sàn đấu Muay Thái. Hiện nay, môn võ này đã trở nên nổi tiếng khắp thế giới, là di sản quốc gia cần được bảo tồn của người Thái. Rất nhiều câu lạc bộ Muay Thai đã được mở ra để dạy và phát triển môn võ này ở nhiều nước. Cùng với sự phát triển của xã hội, các quy tắc và luật lệ của Muay Thai cũng có nhiều thay đổi nhưng vẫn dựa trên những quy tắc sơ khai. 
  - Muay Thai có nghĩa là "box tự do" hoặc "boxing Thái", phát triển mạnh dưới thời Vua Phra Chao Sua (còn gọi là Vua Cọp) hồi thế kỷ 18. Khi đó triều đình dạy môn này cho quân lính, sau đó được dạy ở các trường học cho đến những năm 1920 mới bị cấm do việc cho phép đánh, đấm, đá vào mọi bộ phận trên cơ thể. Hiện ở Pháp có khoảng 12.000 môn đồ Muay Thai. Muay Thai đã phát triển khá mạnh trên thế giới dưới cái tên kickboxing (thi đấu tự do, cho phép dùng cả đòn tay, chân với những miếng đánh cực kỳ nguy hiểm như: cùi chỏ, đầu gối... và võ sĩ khi thi đấu không dùng giáp, mũ bảo hiểm. 
  - Tại khu vực, Muaythai đã nhiều lần được Thái Lan đưa vào chương trình thi đấu biểu diễn tại các kỳ SEA Games mà họ đăng cai tổ chức. Đặc biệt, tại SEA Games 23 tới diễn ra ở Philippines vào năm 2005, Muaythai lần đầu tiên trở thành môn thi đấu chính thức với 4 bộ huy chương. 
  - Thể thao Việt Nam cũng đã từng có võ sĩ thi đấu môn này và đạt kết quả cao, cụ thể tại SEA Games 18 (ChiangMai, Thái Lan 1995), các võ sĩ TP HCM đã giành 2 HCV - 2 HCB - 3 HCĐ. Tuy nhiên, theo kế hoạch dự kiến, trong thành phần của Đoàn TTVN tại SEA Games 23 tới sẽ không có môn võ thuật này. 
  - Hội đồng Muay Thái thế giới (WMC) được Chính phủ hoàng gia Thái thành lập và hoạt động dưới sự kiểm soát của Bộ TDTT và du lịch Thái. Chủ tịch WMC là ông Chetta Thanajaro - cựu tướng lĩnh trong Quân đội hoàng gia Thái, đồng thời là chủ tịch danh dự Ủy ban Olympic Thái Lan. Nhiệm vụ chính của WMC là tìm cách mở rộng môn võ dân tộc Muay Thái ra khắp thế giới. Đến nay WMC đã có 109 nước thành viên đến từ năm châu lục. Các thành viên của WMC sẽ được giúp đỡ lập ra các hiệp hội, CLB, liên đoàn hoặc hội đồng Muay Thái. Các thành viên trong ban điều hành WMC đến từ 50 quốc gia. Cứ hai năm một lần, WMC sẽ nhóm họp và bầu ra ban điều hành mới.
• Webside:

II. Luật thi đấu:

• Quy định võ đài
  - Hình vuông, mỗi cạnh dài từ 5,7 đến 8,2 m, cao 120 cm so với mặt đất có bậc thang lên xuống. Võ đài được bao quanh bằng 4 sợi thừng, cột vào 4 góc, mỗi sợi có chiều dài từ 4,9 đến 7,3 m, đường kính ít nhất 2 cm. Thừng phải được bọc một lớp xốp lanh hay da mềm để tránh sát thương cho các võ sĩ. 4 sợi thừng căng song song, cách sàn đấu 30 cm, 60 cm, 90 cm và 1,2 m. Sàn đấu phải rộng hơn võ đài ít nhất 90 cm, trải đệm rơm, đệm vải mềm hoặc ván giấy có độ dày tối thiểu 2,5 cm. Trong vòng 1 m quanh võ đài là khu vực dành cho các HLV, bác sĩ, người bấm giờ, trọng tài...
• Quy định dụng cụ
  • Đồng hồ bấm giờ 
  • Cồng báo hiệu 
  • Chuông báo hiệu 
  • Găng thi đấu (nhiều cỡ tuỳ theo luật) 
  • Bình nước 
  • Đồ phụ tùng cá nhân trong trường hợp võ sĩ chưa chuẩn bị: quần sóc thi đấu xanh hoặc đỏ, đai, băng y tế, sợi dây thiêng.
• Thể thức thi đấu
  Muay Thái có khoảng 50 thế khác nhau và 10 - 12 thế sử dụng cùi chỏ rất nguy hiểm. Luật Muay Thai cho phép võ sĩ được đánh vào bất cứ nơi nào trên thân thể đối thủ (trừ đầu), kể cả việc sử dụng đầu gối và cùi chỏ. Võ sĩ Muay Thái phải luyện tập đến mức bị đánh mà không còn cảm thấy đau. Tính khốc liệt của nó khiến Muay Thái có thời gian bị cấm thi đấu ( năm 1920) . Đến những năm 30, môn này lại hồi sinh với những quy định mới: Mỗi cuộc tranh tài có 5 hiệp, mỗi hiệp 3 phút, giữa mỗi hiệp được nghỉ 2 phút . Võ sĩ phải mang găng, àn chân được buộc vải. 
  
  • Các trận đấu bốc ở Thái Lan phải có văn bản của chính phủ cho phép tiến hành. 
  • Một trận đấu Muay Thai chỉ được diễn ra trong 5 hiệp, mỗi hiệp kéo dài 3 phút, hết một hiệp được nghỉ giải lao 2 phút. 
  • Các võ sĩ phải đeo găng, mỗi bên nặng tối thiểu 172 gr. Không được bóp méo hay thay đổi hình dạng của găng. 
  • Các võ sĩ phải được kiểm tra sức khỏe trước khi thi đấu. 
  • Trọng lượng của võ sĩ không được vượt quá hạng cân mình thi đấu. 
  Trang phục thi đấu:
  - Chỉ mặc quần sóc (đỏ hoặc xanh) 
  - Không mặc áo hay đi giày, có thể đeo chụp mắt cá. 
  - Có thể quấn quanh đầu sợi dây linh thiêng nhưng chỉ trong nghi thức bày tỏ lòng kính trọng các vị tổ sư của môn võ trước trận đấu, sau đó phải tháo ra. 
  - Cấm đeo các đồ vật bằng kim loại hay vật liệu khác nguy hiểm cho đối phương. 
  - Các võ sĩ phải có dụng cụ bảo vệ vùng háng. 
  - Cấm bôi các loại kem, thuốc mỡ, dầu bôi trơn lên người hoặc găng tay. 
  - Cho phép quấn tay bằng loại băng y tế mềm, dài tối đa 12 yards và rộng tối đa 2 inchs. 
  Tiêu chuẩn đối với 1 võ sĩ:
  - Đã từng học Muay Thai. 
  - Hiểu rõ luật thi đấu. 
  - Khỏe mạnh. Không mắc bệnh truyền nhiễm, nghiện ma tuý. 
  - Đủ số tuổi quy định. Nếu chưa đủ tuổi phải có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ. 
  - Cư xử đúng mực, không vi phạm các quy tắc xã giao. 
  Hạng cân:
  - Hạng ruồi mini: dưới 105 lbs. 
  - Hạng ruồi cấp thấp: dưới 108 lbs. 
  - Hạng ruồi: dưới 112 lbs. 
  - Hạng gà cấp thấp: dưới 115 lbs. 
  - Hạng gà: dưới 118 lbs. 
  - Hạng lông cấp thấp: dưới 122 lbs. 
  - Hạng lông: dưới 126 lbs. 
  - Hạng nhẹ cấp thấp: dưới 130 lbs. 
  - Hạng nhẹ : dưới 135 lbs. 
  - Hạng bán trung cấp thấp: dưới 140 lbs. 
  - Hạng bán trung: dưới 147 lbs. 
  - Hạng trung cấp thấp: dưới 154 lbs. 
  - Hạng trung: dưới 160 lbs. 
  - Hạng nặng cấp thấp: dưới 175 lbs. 
  - Hạng nặng: trên 175 lbs. 
  Kết quả của trận đấu có thể rơi vào một trong những trường hợp sau:
  - Đo ván (K.O.): Làm đối thủ ngã xuống sàn hay rơi khỏi võ đài và không thể tiếp tục thi đấu trước khi trọng tài đếm đến 10. 
  - Đo ván kỹ thuật (T.K.O.): Trọng tài quyết định dừng trận đấu khi một đối thủ mặc dù chưa bị đo ván nhưng không đủ sức tiếp tục trận đấu; 
  - Đầu hàng: Một võ sĩ tự nguyện bỏ cuộc. 
  - Phạm lỗi: Một võ sĩ bị đuổi khỏi võ đài vì phạm một lỗi nặng. 
  - Tính điểm để phân định thắng thua. 
  - Điểm tối đa mỗi hiệp là 10. Võ sĩ nào thắng 1 hiệp đấu sẽ được 10 điểm, nguời còn lại được ít điểm hơn nhưng không dưới 6 điểm. Trong trường hợp hoà, mỗi người sẽ được 10 điểm. 
  Khi một võ sĩ ngã xuống sàn đấu, trọng tài sẽ xử như sau:
  - Yêu cầu võ sĩ còn lại lùi vào góc xa nhất của võ đài và bắt đầu đếm từ 1 đến 10. Nếu võ sĩ này không tuân theo, trọng tài sẽ ngừng đếm cho tới khi anh này thực hiện yêu cầu. 
  - Nếu võ sĩ bị ngã dậy được trước khi trọng tài đếm đến 10, trọng tài sẽ đếm đến 8 và trận đấu sẽ tiếp tục. Nếu võ sĩ đó không ở trong tình trạng có thể thi đấu, trọng tài sẽ lại đếm đến 10. Nếu võ sĩ bị ngã dậy được trước khi trọng tài đếm đến 10 nhưng lại bị ngã ngay lúc đó, trọng tài sẽ phải tiếp tục đếm. 
  - Nếu cả 2 võ sĩ cùng ngã, trọng tài sẽ bắt đầu đếm và sẽ không ngừng đếm dù một trong 2 người đã dậy được. Khi đếm đến 10, võ sĩ nào dậy được sẽ được xử thắng. Còn nếu cả 2 không dậy được trận đấu sẽ kết thúc hoà.
• Nguyên tắc cho điểm
  - Tấn công bằng nắm đấm, bàn chân, đầu gối, khuỷu tay, trọng tài sẽ căn cứ vào hiệu quả, sức mạnh, độ chính xác của cú đánh. 
  - Khả năng phòng thủ, tránh né các cú đánh của đối phương. 
  - Kỹ năng tấn công và ra đòn. 
  - Nếu trận đấu kết thúc mà 2 võ sĩ bằng điểm nhau, võ sĩ nào tấn công nhiều hơn sẽ được hưởng lợi thế. 
  - Trọng tài được quyền trừ 1 điểm khi võ sĩ phạm lỗi.
• Các lỗi cơ bản
  - Có thái độ hay lời nói thiếu lịch sự. 
  - Cố tình dùng đầu tấn công đối phương. 
  - Húc đầu, cắn, móc mắt, kéo tóc, khạc nhổ vào đối phương. 
  - Vật lộn; cố tình ngã đè lên người khi đối phương đã ngã, tỳ khuỷu tay hay đầu gối lên người đối phương; quăng đối phương bằng các miếng võ Judo hay vật. 
  - Cố tình đánh khi đối phương đã ngã. 
  - Đấm, đá, đạp, húc khuỷu tay, đầu gối... vào đối phương khi đang bám dây thừng. 
  - Có hành động tránh đòn không đẹp như giả vờ ngã, trốn sau trọng tài... 
  - Cố tình đá hay húc đầu gối vào vùng bảo vệ của đối phương. 
  Nếu phạm lỗi, trọng tài sẽ xử như sau:
  - Cảnh cáo hoặc trừ 1 điểm nếu cố tình phạm lỗi nhưng không gây ảnh hưởng hoặc làm đau đối phương. 
  - Bị xử thua nếu cố tình phạm lỗi gây ảnh hưởng đến đối phương hoặc làm đối phương không thể tiếp tục trận đấu; nếu người phạm lỗi có điểm số cao hơn, trọng tài sẽ cho ngừng trận đấu và không phân thắng bại. 
  - Trong trường hợp một võ sĩ vô tình phạm lỗi làm đối phương không thể tiếp tục trận đấu, trọng tài sẽ xử thắng cuộc cho người có số điểm cao hơn (TKO) hoặc xử hoà nếu số điểm ngang bằng. 
  - Trong trường hợp vô tình phạm lỗi, trọng tài sẽ cảnh cáo, bị cảnh cáo đến lần thứ 3 sẽ bị xử thua, hoặc trận đấu sẽ kết thúc không phân thắng bại.
• Một số thông tin khác
  - Tất cả các trận Muay Thai phải tuân thủ theo quy định và luật lệ của Ratchadamnoen Stadium. 
  - Mỗi võ sĩ được quyền có 2 người giúp đỡ hay người huấn luyện. Trong trận chung kết có thể có 3 người. 
  - Khi đã lên võ đài, các võ sĩ, huấn luyện viên hay những người có liên quan trong trận đấu phải tôn trọng quyết định của trọng tài dựa trên luật thi đấu. 
  - Trọng tài phải có kiến thức chuyên môn, được đào tạo cách điều khiển trận đấu theo luật định. 
  - Có 3 người tham gia điều khiển trận đấu gồm 2 trọng tài giám sát và 1 trọng tài chính. 
  - Người bấm giờ chịu trách nhiệm tính thời gian hiệp đấu và thời gian nghỉ giải lao, báo hiệu bằng chuông. 5 giây trước khi hiệp đấu bắt đầu, người bấm giờ phải báo hiệu để người giúp đỡ hay huấn luyện viên rời khỏi võ đài. Nếu trận đấu dừng lại vì bất cứ lý do gì khi hiệp đấu chưa kết thúc, người bấm giờ phải tham khảo ý kiến trọng tài về việc có kéo dài thời gian hiệp đấu hay không. 
  - Phải có ít nhất 1 thông báo viên chịu trách nhiệm thông báo kết quả trận đấu và những thông tin cần thiết khác cho khán giả. 
  - Trọng tài sẽ cho bắt đầu trận đấu khi: 
  o Các võ sĩ hoàn thành nghi thức truyền thống trước trận đấu. 
  o Trọng tài sẽ gọi 2 võ sĩ ra khu vực giữa võ đài và nói ngắn gọn một số luật thi đấu và trách nhiệm của cả 2 bên. 
  - Ở Thái Lan hiện có rất nhiều sàn đấu Muay Thai nhưng nổi ti ếng nhất trong số đó là 2 sàn: Lumpini Stadium và Ratchadamnoen Stadium.

Thethao24h